Gutanów
Wieś Gutanów Wita Serdecznie
WITAMY SERDECZNIE NA STRONACH WSI GUTANÓW
 

Bronisław Pietrak

Urodził się 24 maja 1914 roku w Miłocinie. Ojciec Ludwik Pietrak pracował jako stróż w pobliskim folwarku. Matka Maria z domu Paruch zajmowała się domem i wychowaniem siedmiorga dzieci. Od najmłodszych lat odstawał od rodzeństwa przez co matka nazywała go “odmieńcem” . Edukację rozpoczął w Miłocinie, następnie rodzina przeniosła się do Bronic, zaś w wieku 12 lat Bronek zamieszkał u brata Antoniego w Gutanowie i uczęszczał do szkoły powszechnej w Garbowie-Cukrowni. Był pilnym i pracowitym uczniem, co potwierdza nagroda książkowa z dedykacją, jaka otrzymał od swojego wychowawcy Bolesława Jarmińskiego w piątej klasie. W wieku 16 lat starał się o przyjęcie do Seminarium Nauczycielskiego w Lublinie, jednak nie został przyjęty. Podjął wówczas trzyletnią naukę zawodu kowala w warsztacie kowalsko-mechanicznym w majątku Leśce. Następnie przez rok pracował w kuźni Wierzbickiego w Bochotnicy jako czeladnik. W 1936 roku żeni się z Katarzyną z Sałęgów i w 1937 przenoszą się do majątku Gutanów gdzie obejmuje posadę kowala-mechanika.
Po dwóch latach zrezygnował i założył  własny warsztat. Gdy wybuchła wojna i nadszedł czas okupacji, na barki Pietraka spadła dodatkowo tragedia rodzinna, śmierć trojga dzieci: Heni w 1939, Zygmusia w 1940 i czteroletniej Tereni w 1945 roku. Te traumatyczne wydarzenia doprowadzają do tego że Pietrak sięgnął po pióro i przelał swój żal na papier. Powstały tzw. Chłopskie treny, które zyskały uznanie w opinii krytyków literackich. 
W czasie wojny Pietrak poza usługami świadczonymi w swoim warsztacie dla okolicznych chłopów, zajmował się również naprawianiem broni dla partyzantów. 
Po wojnie otrzymał z reformy rolnej 1,5 hektarową działkę, na której wybudował  murowana kuźnię, budynki inwentarskie oraz posadził sad. Posługując się współczesnym językiem można śmiało stwierdzić, że Pietrak był wspaniałym liderem, organizatorem i moderatorem życia gospodarczego społecznego oraz kulturalnego Gutanowa.  W 1945 roku był współzałożycielem Koła Gospodyń Wiejskich, z którym przez kolejne lata ściśle współpracował. Został prezesem gutanowskiego Kółka Rolniczego, które powstało w 1956 roku. Był również członkiem Zarządu Kółek Rolniczych Powiatowych i Wojewódzkich.  Znacznie przyczynił się do budowy świetlicy wiejskiej, zdobywając środki na ten cel z Funduszu Odbudowy Warszawy. Dzięki staraniom Pietraka  w 1957 roku Wojewódzki  Oddział PAX-u  objął patronat nad działalnością kulturalna i gospodarczą w Gutanowie. Dzięki temu zorganizowany został Konkurs Czystości Wsi oraz zostaje utworzony Uniwersytet Ludowy, w ramach którego prowadzone były szkolenia rolnicze przez naukowców z WSR-u z Lublina i IUNG z Puław. Zostaje również utworzony „Amatorski Zespół Teatralny” w którym Pietrak był kierownikiem i reżyserem oraz Zespół Recytatorski przy Kole Gospodyń Wiejskich i Związku Młodzieży Wiejskiej. Pietrak aktywnie wspierał działania  Uniwersytetu Ludowego w ramach którego były organizowane spotkania z ciekawymi ludźmi: aktorami, redaktorami, przedstawicielami władz, pomaga w organizacji okolicznościowych akademii,  licznych wycieczek czy dożynek gminnych. Założył pierwszy w kraju Wiejski Klub Dyskusyjny. Dzięki  współpracy z gutanowskim Związkiem Młodzieży Wiejskiej (którego był założycielem). Ogrodzony zostaje teren wokół szkoły (pałacu), a na działce posadzono 120 drzew owocowych. 
We wrześniu 1970 roku Pietrak zorganizował w Gutanowie ogólnopolski Konkurs Kowalstwa Artystycznego, do którego przystąpiło 32 kowali z całego kraju. O skali imprezy świadczy fakt, że uczestniczyło w niej ponad sto osób, wśród których byli dziennikarze, władze lokalne oraz znawcy i twórcy sztuki ludowej. Wydarzenia z Gutanowa rejestrowała telewizja oraz rozpisywała się o nich prasa zarówno regionalna, jak i ogólnopolska.
Działalność społeczna Bronisława Pietraka nie ograniczała się tylko do Gutanowa. Widząc brak zorganizowania środowiska twórców ludowych oraz wykorzystywanie ich przez różnych spekulantów przez wiele lat prowadzi zabiegi zmierzające do powstania niezależnej organizacji, która zrzeszałaby wszystkich artystów ludowych niezależnie od kierunku ich twórczości. Cel osiągnął w 1968 roku, kiedy na Ogólnopolskim Zjeździe Twórców Ludowych w Lublinie powołano organizację pod nazwą Towarzystwo Twórców Ludowych. Bronisław Pietrak zostaje jej pierwszym prezesem.
Działalność pisarska Pietraka rozpoczęta w latach czterdziestych długo zalegała w szufladzie, aż do roku 1956, kiedy to jego dwa liryki zostały opublikowane w „Głosie Ziemi Puławskiej”. Od momentu udanego debiutu utwory poety i prozaika z Gutanowa zaczęły ukazywać się również w prasie regionalnej i ogólnopolskiej. W dorobku poetyckim Pietraka jest ponad trzy tysiące wierszy.  Jednak jego twórczość pisarska to nie tyko wiersze. Jego gawędy, których stworzył ponad czterdzieści, niejednokrotnie pisane gwarą gutanowską trafnie opowiadały w humorystyczny sposób życie i obyczaje ówczesnej wsi, za co Pietrak nazywany był chłopskim piewcą Lubelszczyzny. Utwory Pietraka wykorzystywane były w licznych audycjach i programach radiowych np.: „Kiermaszu pod kogutkiem”. Należy dodać że pomysł stworzenia wspomnianej audycji poświeconej twórczości ludowej zrodził się w domu Pietraka.
Poezja i proza Bronisława Pietraka  została wydana w tomikach:
„Kąkole” (1963), „Chryzantemy” (1976), „Bełżycko fujara” (1982), „Wiersze z łzą i humorem” (1990), „Chłopskie treny” (1994), „Pamiętniki konia” (1996), „Lodzia” (1996), „Na przełaj przez życie” (1997). Za utwory z tomiku „Chłopskie treny”  Pietrak zyskał przydomek „chłopskiego Kochanowskiego”.
Swoją przygodę z wycinankami Pietrak rozpoczął na początku lat sześćdziesiątych. W odróżnieniu od innych wycinankarzy do wykonywania wycinanek używał dłutek lub metalowej sztancy które wykonywał w swojej kuźni. Wyroby jego cieszyły się dużym powodzeniem, a on sam uznawany był za czołowego wycinankarza w kraju.
Kowalstwem Bronisław Pietrak zajął się niejako z konieczności (po tym jak nie dostał się do Seminarium Nauczycielskiego). Z czasem jednak stało się ono jego życiowa pasją. Jego dusza artysty, ogień i zręczne ręce doprowadzały do tego, że z kawałka zimnego metalu powstawały przepiękne świeczniki, kinkiety czy popielniczki. Wyroby, które powstawały w gutanowskiej kuźni zyskiwały uznanie zarówno w kraju jak i za granicą. Pokazy kucia które Pierak organizował m. in. w Poznaniu, Warszawie czy Kazimierzu Dolnym wzbudzały podziw i zachwyt. 
Poza wyrobami z papieru i metalu,  dzięki którym zdobył największą sławę, Pietrak również tworzył wyroby z drewna, włosia, końskiego kopyta czy krowiego rogu.
W czerwcu 1969 roku po śmierci żony Katarzyny Pietrak musi przejąć obowiązki domowe i zając się swoimi trzema synami: Krzysztofem, Leonem i Jackiem. Mimo licznych obowiązków starał się je wszystkie pogodzić, na wszystko znaleźć czas. Za swoje zasługi dostał od władz mieszkanie w Lublinie, do którego przeprowadził się w 1979 roku. Tęsknił jednak do swojej kuźni i rodzinnej miejscowości, do której często powraca. Również w 1979 rok Pietrak ponownie się ożenił, z dziennikarką Anną Niźnik. Lata osiemdziesiąte i początek dziewięćdziesiątych to dla Pietraka czas jubileuszy. Z okazji 80 rocznicy urodzin i 60-lecia pracy twórczej 3 kwietnia 1994 roku odbył się jubileusz  Bronisława Pietraka  w Wojewódzkim Domu Kultury, zorganizowany przez Zarząd STL, WDK i Stowarzyszenie Civitas Christiana (dawny PAX). Podczas spotkania wysłuchano kilku referatów dotyczących postaci Jubilata oraz zaprezentowano wystawę jego twórczości. W 1995 roku uczestniczył w obchodach 50-lecia KGW w Gutanowie, zaś w grudniu 1996 roku władze Gminy Garbów w uznaniu jego zasług zorganizowały kolejny jubileusz dla jego uczczenia.
Bronisław Pietrak zmarł 28 października 1997 roku. Pochowany został w rodzinnym grobowcu na cmentarzu parafialnym w Garbowie.
Za swoja wielokierunkową działalność Bronisław Pietrak otrzymał niezliczoną liczbę odznaczeń, nagród i wyróżnień. o czym pisze we wstępie do książki „Wierchowe nutki i Widziane zezem” jego żona Anna Nieźnik-Pietrak: „Mimo, że działał w niekorzystnym okresie stalinowskim, bez czerwonej legitymacji, wiele wniósł do kultury ludowej i narodowej, jak również przyczynił się do przemian gospodarczych wsi polskiej. Na jego piersi zawisło wiele odznaczeń państwowych i resortowych”.
Mieszkańcy Gutanowa - ci co go znali wspominają go jako wspaniałego człowieka, który potrafił odnaleźć się w każdych okolicznościach, mówiono o nim: „gdzie diabeł nie może tam Pietraka pośle”. Był wspaniałym organizatorem, a przede wszystkim był skuteczny w działaniu, jak coś robił to robił to z pasją. O Pietraku nakręcono trzy filmy dokumentalne: „Piórem i młotem”. „Kowal z Gutanowa” oraz „Tacy są wśród nas”. Dwa lata po śmierci Bronisława Pietraka jego imię nadano Gminnej Bibliotece Publicznej w Garbowie.
 
 

 



 
Ważne Linki
 

TEDI-B